Αρχική σελίδα » Έρευνα » Ερευνητικές ομάδες » Ερευνητική Ομάδα Καρδιοπροστασίας και Καρδιακής Αναγέννησης

Ερευνητική Ομάδα Καρδιοπροστασίας και Καρδιακής Αναγέννησης

Ιστορία και Επιτεύγματα

Η Ερευνητική Ομάδα Καρδιοπροστασίας και Καρδιακής Αναγέννησης ιδρύθηκε το 1993 στο Εργαστήριο της Φαρμακολογίας σε συνεργασία με το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο προκειμένου να πραγματοποιήσει  πρωτογενή έρευνα από το κυτταρικό επίπεδο μέχρι τους ασθενείς.

Το εργαστήριο αυτό ανέπτυξε πειραματικές τεχνικές και μοντέλα που προσομοιάζουν κλινικές καταστάσεις και επομένως μπορούν να αποτελέσουν εργαλεία επίλυσης καθημερινών προβλημάτων στην Καρδιολογία και Καρδιοχειρουργική. Σε αυτό το πλαίσιο, καρδιές μικρών πειραματοζώων μπορούν να μελετηθούν τόσο σε ζώντες οργανισμούς όσο και εξωσωματικά και να υποβληθούν σε ισχαιμία και επαναιμάτωση προσομοιώνοντας πιστά το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, την επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (bypass) και την μεταμοσχευθείσα καρδιά. Αυτές οι δυνατότητες επέτρεψαν τη μελέτη νέων φαρμακολογικών παρεμβάσεων που μπορούν να περιορίσουν τη βλάβη της καρδιάς και να την προστατεύσουν σε όλες αυτές τις ισχαιμικές καταστάσεις.

Η μακροχρόνια έρευνα της μονάδος σε αυτό το πεδίο κατέληξε στην ανακάλυψη οτι ο οργανισμός διαθέτει ενδογενείς μηχανισμούς επιδιόρθωσης (tissue repair) που ελέγχονται από τη  θυρεοειδική ορμόνη. Έτσι αναγνωρίστηκε οτι η θυρεοειδική ορμόνη παίζει σημαντικό ρόλο στην αρχιτεκτονική των ιστών όχι μόνο κατά την ανάπτυξη (development) αλλά και υπο συνθήκες ιστικού τραύματος. Η καινοτόμος αυτή ιδέα οδήγησε στο σχεδιασμό μιας κλινικής μελέτης προκειμένου να ελέγξει την αποτελεσματικότητα της θυρεοειδικής ορμόνης ως νέου θεραπευτικού παράγοντα που προάγει την καρδιακή αναγέννηση σε ασθενείς με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου.  Η μελέτη έχει εγκριθεί από τον Ελληνικό Οργανισμό Φαρμάκων και καταχωρηθεί στην Ευρωπαϊκή βάση δεδομένων για Κλινικές Μελέτες (EudraCT:2016-000631-40).

 

Ερευνητικά Ενδιαφέροντα και Στόχοι

  • Ο ρόλος της Θυρεοειδικής ορμόνης στην ιστική επιδιόρθωση  (πειραματικό πρότυπο βλάβης από ισχαιμία-επαναιμάτωση) Εικόνα 1, Εικόνα 2, Εικόνα 3
  • Ανάδειξη του θυρεοειδικού υποδοχέα α1 (TR α1) ως φαρμακολογικού στόχου για επιδιόρθωση της ιστικής βλαβης. Εικόνα 4, Εικόνα 5
  • Ο ρόλος της Θυρεοειδικής ορμόνης στην  ιστική επιδιόρθωση  του νευρικού συστήματος (Εικόνα 6) και του  παγκρέατος  (Εικόνα 7)
  • Ο ρόλος της Θυρεοειδικής ορμόνης στην θεραπεία του καρκίνου. Εικόνα 8, Εικόνα 9
  • Ανάδειξη του ρόλου παλαιότερων και νεότερων φαρμακολογικών προσεγγίσεων στην ιστική βλάβη και επιδιόρθωση (ρανολαζίνη, αμιοδαρώνη, δρονεδαρόνη, τριμεταζιδίνη, δοβουταμίνη, κλενβουτερόλη, φαινυλεφρίνη, σιλδεναφίλη, μορφίνη). Εικόνα 10
  • Computational modeling (διαχείριση και επεξεργασία επιστημονικής πληροφορίας , σχεδιασμός νέων ενδείξεων παλαιών φαρμάκων,  modeling φαρμακολογικών στόχων)

 

 
 

Ερευνητική Υποδομή -Τεχνογνωσία


Εργαστήριο Φυσιολογίας μικρών ζώων (Πειραματικά μοντέλα ασθενειών)

Διαθέτει πειραματικό χειρουργείο, πειραματική διάταξη μελέτης απομονωθείσας καρδιάς Langendorff, ειδικό διάδρομο άσκησης Stoelting ST58700 για μελέτες αντοχής και Yπεχηχοκαρδιογράφο για μελέτη καρδιακής λειτουργίας in vivo (σύστημα Vivid 7 version Pro με την ηχοβόλο κεφαλή i13L της GE Healthcare).

Το πειραματικό χειρουργείο για μικρά ζώα χρησιμοποιείται για την πρόκληση εμφράγματος του μυοκαρδίου in vivo σε μύες και επίμυες με απολίνωση στεφανιαίων αγγείων. Επιπλέον έχουν αναπτυχθεί μοντέλα υπέρτασης με στένωση της αορτής (τοποθέτηση clip) και με νεφρεκτομή 5/6.

Με το πειραματικό μοντέλο της απομονωθείσας Kαρδιας εκτιμάται η καρδιακή λειτουργία ex vivo και προσομοιώνονται διαφορετικές συνθήκες ισχαιμίας του μυοκαρδίου. Έχει χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη της δράσης ποικίλων καρδιοπροστατευτικών παρεμβάσεων όπως καρδιοπληγικά διαλύματα, αντι-ισχαιμικά, ινότροπα φάρμακα και για τη διερεύνηση παθοφυσιολογικών μηχανισμών σε καταστάσεις όπως είναι η ισχαιμία,  το πειραματικό έμφραγμα, και η υπερφόρτωση πίεσης και όγκου.  Έχουν αναπτυχθεί τεχνικές εκτίμησης της ισχαιμικής βλάβης με ειδικούς μοριακούς ιχνηθέτες που ενεργοποιούνται από την κυτταρική απόπτωση (fluorescence molecular imaging).

 

Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας

Διαθέτει εξοπλισμό για πραγματοποίηση Western blotting και Northern blotting καθώς και ψηφιακό σύστημα ανίχνευσης χημειοφωταύγειας και φθορισμού της εταιρείας AlphaInnotech ειδικό για ανάλυση πρωτεϊνών και RNA (FLUORCHEM HD2). Η μονάδα μοριακής βιολογίας έχει αναπτύξει τεχνικές ποσοτικού προσδιορισμού της ενεργοποίησης των ενδοκυτταρίων κινασών, των πρωτεινών θερμικής καταπληξίας, μελέτης πυρηνικών πρωτεϊνών - μεταγραφικών παραγόντων, πρωτεινών διαχείρισης του ασβεστίου και πρωτεινών ρύθμισης της συσταλτικότητας καθώς και αποπτωτικών και αντι-αποπτωτικών μορίων.


Εργαστήριο Κυτταροκαλλιεργειών

Διαθέτει ανάστροφο μικροσκόπιο φθορισμού συνδεδεμένο με ψηφιακή φωτογραφική μηχανή και σύστημα μελέτης της συσταλτικότητας και της ροής ιόντων ασβεστίου σε καρδιακά μυοκύτταρα (IonOptix Ltd). Ο εξοπλισμός αυτός δίνει τη δυνατότητα μελέτης των διαδικασιών διαφοροποίησης και αποδιαφοροποίησης κυτταρικών σειρών καθώς και απομονωθέντων καρδιακών κυττάρων. Επιπλέον έχει αναπτυχθεί τεχνική σχηματισμού βιοτεχνητού καρδιακού μυός από νεογνικά καρδιακά κύτταρα.

 

Βιοχημικό Εργαστήριο

Διαθέτει φωτόμετρο, σύστημα μετρήσεων ELISA (Tecan Genios) και αναλυτικό σύστημα Luminex IS200. Ο εξοπλισμός αυτός επιτρέπει απλούς βιοχημικούς προσδιορισμούς (γλυκόζη, γλυκογόνο, γαλακτικό οξύ, LDH, ΑΤΡ) αλλά και ταυτόχρονο προσδιορισμό ορμονών, κυτοκινών, φλεγμονωδών και αυξητικών παραγόντων με ελάχιστη ποσότητα ορού ή πλάσματος.

 

 

 

 

 

 

 

 

Ευρωπαϊκά Προγράμματα

  • “Open semantically-enabled, social-aware access to scientific data”  (OPENSCIENCELINK), Πρόγραμμα FP7., Φορέας Χρηματοδότησης EE, 2013-2016. Το OpenScienceLink ήταν ένα χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο που εισήγαγε και δοκίμασε μια ολιστική προσέγγιση για τη δημοσίευση, τη διανομή, τη σύνδεση, την επανεξέταση και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της έρευνας, με βάση την ανοικτή πρόσβαση σε επιστημονικές πληροφορίες.
    Στα πλαίσια του προγράμματος αυτού δημιουργήθηκε το περιοδικό Biomedical Data Journal.
  • BIOASQ, Πρόγραμμα FP7. Φορέας Χρηματοδότησης EE,  2013-2014
  • “Efficient Patient Recruitment for Innovative Clinical Trials of Existing Drugs to other Indications”  (PONTE), Πρόγραμμα FP7, Φορέας Χρηματοδότησης EE, 2010-2013

 

Ερευνητικά Προγράμματα σε συνεργασία με Ερευνητικά Εργαστήρια Φαρμακευτικών και Βιοτεχνολογικών Εταιρειών

  • “Ανάπτυξη καινοτόμων  διαγνωστικών και θεραπειών για μυοκαρδιοπάθειες και καρδιακή ανεπάρκεια” με κωδικό 09ΣΥΝ-21-965, Eργαστήρια εταιρείας Uni-Pharma, (2012-2015)
  • Ο ρόλος της ρανολαζίνης στην καρδιακή αναδιαμόρφωση μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου σε φυσιολογικούς και διαβητικούς επίμυες.  Ερευνητικά Eργαστήρια Menarini International (Italy) και Gilead Sciences (Fremont, Silicon Valley, USA), (2011-2013), Δημοσίευση
  • "Ανάπτυξη μοριακών ιχνηθετών φθορισμού για in vivo και ex vivo ανίχνευση της απόπτωσης." Quidd, Rouen, France (2007-2009). Δημοσίευση
  •  “Μηχανισμοί δράσης της τριμεταζιδίνης στην ισχαιμία-επαναιμάτωση”, Ερευνητικά Eργαστήρια Servier Γαλλίας, (2002), Δημοσίευση
  •  “Ο ρόλος του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης στην προκαλούμενη από θυροξίνη υπερτροφία και η απάντηση της φυσιολογικής και της υπερθυρεοειδικής καρδιάς στην ισχαιμία μετά από χορήγηση ιρμπεζαρτάνης.” Ερευνητικά Eργαστήρια Sanofi- Aventis, Montpellier (2001).Δημοσίευση
  •  “Ο ρόλος της αμιωδαρόνης και της δρονεδαρόνης στην απάντηση της φυσιολογικής και της υπερθυρεοειδικής καρδιάς στην ισχαιμία.” Ερευνητικά Eργαστήρια Sanofi- Aventis, Montpellier (1999). Δημοσίευση

 

Διοργάνωση Επιστημονικών Εκδηλώσεων

  • 2015- Οργάνωση της διεθνούς ημερίδας "Translating thyroid hormone action in non-thyroid care setting: Current options and future perspectives"  σε συνεργασία με την European Thyroid Association (Δελφοί)
  • 2008- Οργάνωση του Ευρωπαϊκού Συνεδρίου της International Society of Heart Research (Αθήνα).
  • 2002-2009- Οργάνωση του "Athens Exchange of Cardiovascular Research Ideas" (Workshop): Ετήσιες διεθνείς επιστημονικές συναντήσεις υπό την αιγίδα της International Society for Heart Research, του Εργαστηρίου Φαρμακολογίας και της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας.

 

Χρηματοδοτούμενα Ερευνητικά Προγράμματα από Χορηγίες

  • "Νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις στην αναγέννηση και επιδιόρθωση του ισχαιμικού μυοκαρδίου." Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης
  • Ο ρόλος της θυρεοειδικής ορμόνης στο σχηματισμό βιοτεχνητού καρδιακού μυός (bio-engineered heart muscle) από νεογνικά καρδιακά κύτταρα επίμυος.” Κοινωφελές Ίδρυμα Σταύρος Σ. Νιάρχος

  • “Η αναδιαμόρφωση του μυοκαρδίου μετά από έμφραγμα: Πειραματική μελέτη νέων παρεμβάσεων σε καρδιές επιμύων και καρδιομυοκύτταρα.” Κοινωφελές Ίδρυμα Σταύρος Σ. Νιάρχος 
  • "Πειραματικά μοντέλα αναπτυξιακής βιολογίας σε κυτταροκαλλιέργειες" Κοινωφελές Ίδρυμα Μποδοσάκη