Αρχική σελίδα » Το Εργαστήριο » Ερευνητικές Υποδομές » ΕΖΕΦΙΣ

Εγκατάσταση Εκτροφής, Προμήθειας και Χρήσης Ζώων Εργαστηρίου Φαρμακολογίας

Οι απαιτήσεις της ταχείας ανάπτυξης της προκλινικής έρευνας στον τομέα του φαρμάκου, οδήγησαν στην ανάγκη αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού των εγκαταστάσεων ζώων εργαστηρίου. Το 2016, το Εργαστήριο Φαρμακολογίας απέκτησε οργανωμένη Εγκατάσταση Εκτροφής, Προμήθειας και Χρήσης Ζώων Εργαστηρίου(ΕΖΕΦΙΣ) με την υποστήριξη του «Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης». Η υποδομή είναι πλήρως εναρμονισμένη με τιςεθνικές και τις διεθνείς προδιαγραφές.


Σκοπός της ΕΖΕΦΙΣ

Σκοπός της ΕΖΕΦΙΣ είναι η παροχή της απαραίτητης υποδομής για την εκπόνηση προκλινικής έρευνας και εκπαίδευσης στον τομέα της ιατρικής επιστήμης γενικότερα και της φαρμακολογίας ειδικότερα. Παράλληλα σκοπός της ΕΖΕΦΙΣ είναι η προσέλκυση εξωτερικών συνεργασιών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Σε όλες τις πρακτικές τηρούνται οι επικαιροποιημένες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και η αρχή των 3Rs: •Αντικατάσταση (Replacement) της χρήσης ζώων με εναλλακτικές μεθόδους • Μείωση (Reduction) του αριθμού των ζώων ανά πείραμα • Βελτίωση (Refinement) των χειρισμών, αποσκοπώντας στη μείωση της καταπόνησης και του πόνου και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και της ευζωίας των ζώων, αλλά και ο σεβασμός (respect) προς αυτά.

 

Δομή της ΕΖΕΦΙΣ

Η ΕΖΕΦΙΣ στεγάζεται εντός του Εργαστηρίου Φαρμακολογίαςστον χώρο των Εργαστηρίων της Ιατρικής Σχολής στο Γουδή (Κτήριο 16, 1ος όροφος) και καταλαμβάνει έκταση 204,30 m2. Διαθέτει υποδομές επιπέδου βιοασφάλειας 1 και 2 (Animal Biosafety Level, ABSL1 και 2) και απομόνωσης (καραντίνα). Η δυναμικότητα των εγκαταστάσεων ανέρχεται στα 1500 μικρά τρωκτικά (1100 ποντίκια και 400 αρουραίοι). Τα ζώα διατηρούνται σε υγειονομικές συνθήκες είτε συμβατικές (conventional) είτε ελεύθερες από ειδικά παθογόνα (Specific Pathogen Free, SPF). Στην ΕΖΕΦΙΣ λειτουργούν πειραματικό χειρουργείο, χειρουργείο μικροχειρουργικής, υποδομή πειραματισμού φαρμακολογίας του καρδιαγγειακού συστήματος, φλεγμονής, καρκίνου και συμπεριφοράς.

Τα είδη και στελέχη των μικρών τρωκτικών (ποντίκια και αρουραίοι), κλασσικά και διαγονιδιακά, που διατηρούνται στην ΕΖΕΦΙΣ, χρησιμοποιούνται ως πρότυπα ανθρώπινων ασθενειών και για τη μελέτη των ιδιοτήτων φαρμακολογικώς δραστικών ουσιών.

 

Περιγραφη της Εγκαταστασης

H ΕΖΕΦΙΣ, όπως διαμορφώνεται μετά την ανακαίνιση περιλαμβάνει τους χώρους 1-16 που παρουσιάζονται στο σχέδιο. H ΕΖΕΦΙΣ διαχωρίζεται από τους υπόλοιπους χώρους του Εργαστηρίου Φαρμακολογίας με δίφυλλη πόρτα αλουμινίου που διαθέτει ηλεκτρονικό access control. Η πρόσβαση επιτυγχάνεται μέσω κωδικού μόνο στο εξουσιοδοτημένο προσωπικό, εξασφαλίζοντας την ανεξαρτητοποίηση όλων των νέων χώρων από τον υπόλοιπο όροφο.

 

 

ΥΠΟΜΝΗΜΑ

1

ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΕΠΙΜΥΩΝ

2

ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΜΥΩΝ

3

ΑΙΘΟΥΣΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

4

ΑΙΘΟΥΣΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΖΩΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ - ΚΑΘΑΡΑ ΕΙΔΗ

5

ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ

6

ΑΙΘΟΥΣΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΖΩΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ - ΑΚΑΘΑΡΤΑ ΕΙΔΗ

7

W.C.

8

ΑΙΘΟΥΣΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΖΩΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

9

ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ

10

ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΡΟΦΩΝ ΚΑΙ ΣΤΡΩΜΝΗΣ - ΑΚΑΘΑΡΤΑ ΕΙΔΗ

11

ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ

12

ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΡΟΦΩΝ ΚΑΙ ΣΤΡΩΜΝΗΣ - ΚΑΘΑΡΑ ΕΙΔΗ

13

ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΥΘΑΝΑΣΙΑΣ ΖΩΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

14

ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ - ΚΑΘΑΡΑ ΕΙΔΗ

15

ΙΜΑΤΙΟΘΗΚΗ

16

ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ


ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

  1. Τα παράθυρα όλων των αιθουσών είναι σφραγισμένα εσωτερικά και οι χώροι έχουν διαμορφωθεί με χωρίσματα διπλής γυψοσανίδας αμφίπλευρα, με μόνωση πετροβάμβακα εσωτερικά, που υψώνονται μέχρι την οροφή για τον περιορισμό του θορύβου και την εξασφάλιση της καθαρότητας των χώρων.
  2. Σε όλους τους χώρους είναι τοποθετημένες πλάκες ψευδοροφής με μικροβιοκτόνα και αντιμυκητώδη χαρακτηριστικά, κατάλληλα για χώρους όπου επικρατούν συνθήκες αποστείρωσης. Στα δωμάτια των ζώων έχει εγκατασταθεί ψευδοροφή AMFCLEANROOMTHERMATEXThermacleanS ενώ στους υπόλοιπους χώρους ψευδοροφή AMFHYGENA.
  3. Το δάπεδο σε όλους τους χώρους είναι διαμορφωμένο περιμετρικά με κοίλο σοβατεπί και επιστρωμένο με αυτοσταθμιζόμενη εποξειδική βαφή SINROC/22 πάχους 3mm με ισχυρή πρόσφυση, ιδιαίτερη ανθεκτικότητα στις μηχανικές καταπονήσεις και υψηλές χημικές αντοχές.
  4. Όλες οι επιφάνειες των αιθουσών έχουν χρωματιστεί με διπλή στρώση του πιστοποιημένου αντιμικροβιακού, αντιβακτηριδιακού, άοσμου και υποαλλεργικού χρώματος SMALTOPLASTextraSILKemulsion.
  5. Ο φωτισμός των αιθουσών διαβίωσης των ζώων αποτελείται από φωτιστικά ψευδοροφής CLRplusPrismaticIP54 4x24watt με δυνατότητα ρύθμισης της έντασης του φωτός μέσω ροοστάτη (μπουτόν dimmer) και του χρόνου φωτισμού μέσω χρονοδιακόπτη.
  6. Σε κάθε δωμάτιο της ΕΖΕΦΙΣ, εκτός των αιθουσών διαβίωσης των ζώων, έχουν εγκατασταθεί φωτιστικά με λαμπτήρες αποστείρωσης (UV) που διαθέτουν μηχανισμό έναρξης και ενδεικτική λυχνία λειτουργίας εξωτερικά του δωματίου.
  7. Στην είσοδο των καθαρών χώρων και στην είσοδο της αίθουσας αποστείρωσης έχουν τοποθετηθεί κατάλληλες αεροκουρτίνες που εμποδίζουν τη διέλευση σκόνης, εντόμων κλπ.
  8. Ο κλιματισμός/εξαερισμός των δωματίων των ζώων εξασφαλίζεται με τη χρήση κατάλληλης Κεντρικής Κλιματιστικής Μονάδας (ΚΚΜ CLEANROOMS) τοποθετημένης στο δώμα μέσω δικτύου αεραγωγών και στομίων. Εκτός από το προφίλτρο και το σακκόφιλτρο της ΚΚΜ, κατά την προσαγωγή νωπού αέρα παρεμβάλλεται ειδικό κιβώτιο φίλτρων που περιλαμβάνει φίλτρα ενεργού άνθρακα για την απομάκρυνση των οσμών, ειδικό μεταφίλτρο για την συγκράτηση τυχόν κόκκων ενεργού άνθρακα και απόλυτα φίλτρα τύπου HEPA για την μέγιστη δυνατή καθαρότητα των χώρων. Σε κάθε ένα από τους ελεγχόμενους χώρους διαβίωσης των μυών και επίμυων επιτυγχάνεται με κατάλληλη ρύθμιση η διατήρηση μιας υπερπίεσης της τάξης των 2 Pa σε σχέση με κάθε γειτονικό τους χώρο. Η παροχή κρύου - ζεστού νερού στο σύστημα κλιματισμού εξασφαλίζεται από μία αντλία θερμότητας αέρα/νερού της εταιρείας Carrier 30RQS 050.
  9. Ο κλιματισμός/εξαερισμός των υπόλοιπων χώρων της ΕΖΕΦΙΣ εξασφαλίζεται χάρη σε μια δεύτερη ΚΚΜ (ΚΚΜ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ) και με τη χρήση fancoils κρυφού τύπου εντός της ψευδοροφής σε κάθε αίθουσα.  Η παροχή κρύου - ζεστού νερού στο σύστημα κλιματισμού εξασφαλίζεται από την αντλία θερμότητας αέρα/νερού Carrier του δώματος.

Το σύστημα ελέγχου αποτελείται από ένα πίνακα αυτοματισμού με τοπικούς προγραμματιζόμενους ελεγκτές στους οποίους είναι συνδεμένα αισθητήρια θερμοκρασίας ,υγρασίας και διαφορικής πίεσης. Η εγκατάσταση αποτελείται από δύο υποσυστήματα, το ένα υποσύστημα εξυπηρετεί τις αίθουσες διαβίωσης των ζώων και το άλλο τους υπόλοιπους χώρους. Τα δύο συστήματα έχουν ανεξάρτητη λειτουργία και κοινή επιλογή ΨΥΞΗ/ΘΕΡΜΑΝΣΗ. Για τα δωμάτια των ζώων υπάρχει επιλογή ΥΠΟΠΙΕΣΗΣ/ΥΠΕΡΠΙΕΣΗΣ στο πίνακα αυτοματισμού καθώς επίσης και ρύθμιση της επιθυμητής θερμοκρασίας και υγρασίας των δύο χώρων. Ο πίνακας φέρει επίσης, ενδείξεις , θερμοκρασίας, υγρασίας και πίεσης για κάθε θάλαμο καθώς και ενδεικτικά για τον καθαρισμό των φίλτρων και για διάφορες βλάβες του εξοπλισμού. Ο πίνακας αυτοματισμού φροντίζει για την διατήρηση των συνθηκών που έχουν επιλεγεί επενεργώντας στην αντλία θερμότητας , τους ρυθμιστές στροφών (inverters) της μονάδας των θαλάμων καθώς και στις τρίοδες βαλβίδες νερού στα στοιχεία των δύο κλιματιστικών.

 

Εξοπλισμός της Εγκαταστασης

1.    Πλυντήριο 400 series Cage Washer 9LAVR401, IWT s.r.l., Ιταλία

Προορίζεται για πλύση μπουκαλιών και κλωβών οίκου πειραματοζώων.

 

2.    Κλίβανος υγρής αποστείρωσης, μοντέλο LSA080PE, ICOS Ιταλία

Διαθέτει πλήρως μονωμένο θάλαμο αποστείρωσης με ωφέλιμη χωρητικότητα  570lt για αποστείρωση εξαρτημάτων μπουκαλιών και κλωβών οίκου πειραματοζώων. Εξασφαλίζει διαχωρισμό στείρου – μη στείρου χώρου μέσω δύο (2) θυρών και διαθέτει εγκατεστημένο πρόγραμμα και εξαρτήματα για εφαρμογή τύπου Biohazard (λειτουργία Decontamination cycle).

 

3.      Θάλαμος νηματικής ροής, μοντέλο BS48, TECNIPLAST, Ιταλία

H νηματική ροή αέρα που παρέχεται, επιτρέπει την εκτέλεση εργασιών σε συνθήκες που απαλείφουν την πιθανότητα επιμόλυνσης τόσο του δείγματος από το περιβάλλον, όσο και του περιβάλλοντος από το δείγμα.Διαθέτει ειδικό προφίλτρο, φίλτρο εισαγωγής αέρα τύπου HEPA με αποτελεσματικότητα (δυνατότητα κατακράτησης όλων των μικρο-οργανισμών και σωματιδίων) στο 99,995%, φίλτρο εξαγωγής αέρα τύπου HEPA & φυσητήρας (blower) και λυχνία υπεριώδους ακτινοβολίας (UV) εντός του θαλάμου για την αποστείρωση των επιφανειών και των υλικών που βρίσκονται στη θέση εργασίας.

 4.    Συστοιχία ατομικά αεριζόμενων κλωβών, Tecniplast, Ιταλία

Ηλεκτρική μονάδα αερισμού, μοντέλο Smart Flow

-  Δυνατότητα παροχής θετικής (Bioexclusion) και αρνητικής (Biocontainment) ροής αέρα μέσω του προγράμματος που διαθέτει από την οθόνη αφής όπως και επιλογή τύπου και αριθμού κλωβών. Μέσω της οθόνης αφής, υπάρχει η δυνατότητα επιλογής ρυθμίσεων αλλαγής αέρα ανά ώρα, τύπος και αριθμός κλωβών, πίεσης (θετικής ή αρνητικής), δύο κωδικών πρόσβασης, νυκτερινή λειτουργία, μετρητή ωρών λειτουργίας ΗΕΡΑ φίλτρου

-  Η μονάδα εξασφαλίζει 40-80 τουλάχιστον αλλαγές ανά ώρα μέσα στον κλωβό

-  Η ταχύτητα ροής του αέρα είναι σε τέτοιο επίπεδο ώστε να μην προκαλεί δυσφορία στα ζώα και να ελαχιστοποιεί τη δυνατότητα δημιουργίας σκόνης μέσα στον κλωβό

-  Οι τεχνικές προδιαγραφές της μονάδας αερισμού τεκμηριώνονται από ελέγχους-μελέτες από ανεξάρτητους και αξιόπιστους οργανισμούς και φορείς πιστοποίησης ISO, CISQ, IQNET, AICIM και ανταποκρίνονται στα ανάλογα ισχύοντα διεθνή πρότυπα

Συστοιχία μονής όψης για στέγαση μυών

Τροχήλατη βάση κατασκευασμένη εξ’ ολοκλήρου από ανοξείδωτο χάλυβα AISI 304, ανθεκτική στα συνήθη απορρυπαντικά, απολυμαντικά και διαλύμματα καθαρισμού. Διαθέτει διπλό σύστημα σωληνώσεων (για παροχή και απαγωγή αέρα) με ειδικές βαλβίδες, σε κάθε θέση τοποθέτησης κλωβού, μια για την προσαγωγή και μια για την απαγωγή του αέρα.

 

 5.    Κλωβοί

-  Κλωβοί από PC για φιλοξενία μυών και επίμυων. Κάθε κλωβός φέρει ανοξείδωτο κάλυμμα τύπου σχάρας με διαχωριστικό τροφής-φιάλης νερού και φιάλη νερού.

-  Κλωβοί κατασκευασμένοι από πλαστικό τύπου H-Temp (Polysulfone, PSU). Πρόκειται για υλικό διαφανές, με εξαιρετικές μηχανικές και χημικές αντοχές (ανθεκτικό σε όξινα και αλκαλικά διαλύματα, καθώς και σε πολλούς κύκλους υγρής αποστείρωσης, χωρίς απώλεια διαφάνειας και μηχανικών αντοχών). Οι κλωβοί τοποθετούνται επάνω σε 2 τροχήλατες-σταθερές ραφιέρες δυναμικότητας 56 κλωβών κάθε μία που συνδέονται με την ηλεκτρική μονάδα αερισμού.

-  Μεταβολικοί κλωβοίύψους από υλικό PC και PMP. Κάθε κλωβός φιλοξενεί ένα μυ ή επίμυ, παρέχει διαχωρισμό κοπράνων και ούρων μέσω ειδικά σχεδιασμένου κώνου, στηρίζεται σε ειδική μεταλλική κάθετη ραφιέρα (Techniplast s.r.l., Ιταλία) και διαθέτει ειδικό σχεδιασμό προκειμένου να γίνεται η συλλογή των δειγμάτων χωρίς να προκαλείται στρες στα ζώα.

 

 

 Ειδικος Εξοπλισμός Πειραματισμού

Πειραματικό Χειρουργείο

▪       Αναπνευστήρας τύπου Harvard Inspiraasv (55-7058) για χειρουργικές επεμβάσεις σε μικρά ζώα (μύες και επίμυες)

▪       Νεφελοποιητής και διάταξη χορήγησης εισπνεόμενου αναισθητικού σεβοφλουρανίου

▪       Θερμαινόμενη κουβέρτα τύπου HarvardHomeothermicBlanket (50-7061) για την αποφυγή υποθερμίας κατά τη διάρκεια επεμβάσεων σε μικρά ζώα

▪       Μικροσκόπιο μικροχειρουργικής

▪       Συσκευή υγρής αποστείρωσης χειρουργικών εργαλείων Tuttnauer 2540MT

▪       Ηλεκτροκαρδιογράφος Cardiorapid K111

▪       Ζυγός KERN FCB6K1

▪       Ειδικά εργαλεία μικροχειρουργικής


Υπερηχοκαρδιογραφία σε μύες και επίμυες

Συσκευή  υπερηχοκαρδιογραφίας για μικρά ζώα (Vivid 7 versionPro, GEHealthcare) εξοπλισμένη με ειδική  κεφαλή 14.0-MHz i13L και Doppler που επιτρέπει τη λεπτομερή απεικόνιση και μελέτη της λειτουργικότητας καρδιάς και αγγείων


Άσκηση και μελέτη αντοχής μικρών ζώων

Ειδικός διάδρομος άσκησης για μικρά ζώα (small rodent exercise treadmill, Stoelting Europe) που επιτρέπει την υποβολή τους σε πρωτόκολλα άσκησης και τη μελέτη της αντοχής τους


Μελέτη πελματιαίας αισθητικότητας επίμυων

Ειδικό αισθησιόμετρο που καταγράφει το αντανακλαστικό απόσυρσης του ζώου ασκώντας σταδιακά  αυξανόμενη πίεση με μικρή βελόνα στο πέλμα (Dynamic Plantar Aesthesiometer, Ugo Basile)

 

Μελέτες ψυχοφαρμακολογίας

▪       Στερεοταξικό σύστημα κλασσικού τύπου Kopf και γυάλινες σύριγγες τύπου Hamilton, για εγχειρήσεις στον εγκέφαλο επιμύων

▪       Σύστημα εγκεφαλικής μικροδιαπίδυσης (in vivomicrodialysis). Περιλαμβάνει κλωβό από Plexiglasσε σχήμα “μπωλ”, καθετήρα(μήκος μεμβράνης: 4mm, ουδός διαπερατότητας

▪       Αυτόματοι κλωβοί κινητικότητας (MedAssociates, ENV-515), με υπέρυθρες ακτίνες και σύνδεση με σύστημα Η/Υ, όπουπροσαρμόζονται κλωβοί φωτός/σκοταδιού (light/dark) από μαύρο Plexiglasγια την εκτίμηση των επιπέδων άγχους και μεταλλική πλάκα από αλουμίνιο με τρύπες (holeboard) για τηνεκτίμηση της εξερευνητικότητας

▪       Αυτοσχέδιες μεταλλικές συσκευές καταγραφής κραδασμών που προσαρμόζονται σε κλωβούς και συνδέονται με Η/Υ για την εκτίμηση της κινητικότητας σε 24ωρη βάση

▪       Σύστημα συμπεριφοράς αντανακλαστικού ξαφνιάσματος και φόβου (fear and startle conditioning) τύπου PanLab με προσαρμοσμένη κάμερα, ηχείο και μεταλλικές μπάρες για την παραγωγή ήπιου ηλεκτρικού ρεύματος.


‘Αλλος εξοπλισμός

▪       Στερεοτακτικά συστήματα για ποντίκια και αρουραίους με στυλεό για προσαρμογή ηλεκτροδίου (David Kopf micro manipulator and electrode manipulator Large, David kopf stereotaxic surgery manipulator stand surgical vet)

▪       Αντλίαμικροέγχυσης (Micropump for injection, infusion)